Türkiye dünyanın en büyük hurda bazlı çelik üreticilerinden biridir. EAF (Elektrik Ark Ocağı) ağırlıklı yapısı, entegre yüksek fırın tesislerine kıyasla zaten daha düşük karbonlu bir profil sunmaktadır. Ancak şebeke elektriğinin karbon yoğunluğu ve CBAM kesin rejimiyle birlikte yeşil elektrik temininin önemi dramatik biçimde artmıştır.
çelik sanayi yeşil dönüşüm
metal sektörü CBAM
EAF çelik enerji verimliliği
Metal ve Çelik Sanayi Yeşil Dönüşüm: EBRD Finansmanı ve CBAM Stratejisi
📅 31 Mayıs 2026
✍️ YeşilKOBİ Araştırma Ekibi
⏱ 2 dk okuma
EAF Çelik ve CBAM Avantajı
Türkiye'deki çelik üretiminin yaklaşık yüzde 70'i EAF bazlıdır. EAF, ton başına 0,3-0,8 ton CO2 üretirken entegre (yüksek fırın) çelik üretimi ton başına 1,8-2,5 ton CO2 üretmektedir.
Bu avantaj CBAM kapsamında Türk çelik ihracatçılarına rekabetçi maliyet avantajı sağlamaktadır. Ancak avantajın sürdürülebilmesi için şebeke elektriğinin yenilenebilir kaynaktan temin edilmesi kritiktir.
Yenilenebilir Enerji Sözleşmesi (PPA): Çelik üreticileri, rüzgar veya güneş santrali operatörleriyle uzun vadeli ikili sözleşme (PPA) yaparak sabit ve düşük maliyetli yenilenebilir elektrik temin edebilir.
Enerji Verimliliği Yatırım Öncelikleri
Atık ısı geri kazanımı: EAF ve döküm proseslerindeki yüksek sıcaklıklı atık gaz ve ısı, buhara dönüştürülerek elektrik üretiminde kullanılabilir (WHR — Waste Heat Recovery).
Kompresör ve motorlarda VSD: Fabrikanın hava sistemi ve soğutma devrelerinde VSD motorları enerji tüketimini yüzde 20-40 düşürür.
Yeniden eritme döngüsü optimizasyonu: Ergitme profillerinin dijital izleme ve optimizasyon yazılımıyla yönetimi, kWh/ton cinsinden enerji yoğunluğunu düşürür.
EBRD ve IFC Finansman Olanakları
EBRD, büyük ölçekli metal ve çelik fabrikalarında enerji verimliliği yatırımları için proje finansmanı sağlayabilmektedir. Bu finansman doğrudan veya distribütör banka üzerinden kullandırılabilir.
IFC (Uluslararası Finans Kurumu), Türkiye'deki çelik ve metal sektöründe yeşil dönüşüm projelerine yönelik finansman sağlamış olup yeni proje görüşmelerine açıktır.
Proje büyüklüğü: EBRD doğrudan finansmanı genellikle 5 milyon Euro ve üzeri projeler için daha uygulanabilirdir. Daha küçük yatırımlar için distribütör banka programları tercih edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, tamamen muaf değil. Hurda bazlı EAF üretiminin CBAM maliyeti entegre tesise kıyasla çok daha düşüktür; ancak tüketilen elektriğin karbon içeriğine bağlı olarak hâlâ hesaba katılan bir değer söz konusudur.
Yeşil hidrojenle çelik üretimi (DRI-EAF) Avrupa'da 2030-2035 döneminde ticari ölçeğe ulaşması beklenmektedir. Türkiye'de deneme ölçeği projeler gelişim aşamasındadır.
YeşilKOBİ Araştırma Ekibi
KOBİ Finansman Analistleri
KOBİ finansmanı, enerji verimliliği yatırımları ve yeşil devlet destekleri alanında kapsamlı araştırma ve karşılaştırma deneyimi
İlgili Yazılar
Fabrika İçin Yeşil Dönüşüm Yol Haritası: Nereden Başlanır?
Fabrika için yeşil dönüşüm karmaşık görünse de doğru adımlarla sistematik biçimde ilerlemek mümkündür. Enerji etüdünden ...
Enerji Verimliliği Etüdü Nedir, Nasıl Yaptırılır?
Enerji verimliliği etüdü, fabrikanızdaki enerji kayıplarını ve tasarruf fırsatlarını ortaya koyan teknik bir incelemedir...
LED Aydınlatma Dönüşümü: Hesaplama ve Geri Dönüş Süresi
LED aydınlatmaya geçiş, fabrikalar için en hızlı geri dönüşlü yeşil yatırımlardan biridir. 12-24 aylık amortisman süresi...
Yasal Uyarı: Bu yazıda yer alan bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım danışmanlığı veya finansal tavsiye niteliği taşımaz. Gösterilen ürün bilgileri güncelliğini yitirmiş olabilir. Nihai koşullar için doğrudan ilgili bankaya başvurunuz.