Horizon Europe başvurusu KOBİ AB hibe programı Horizon Europe EIC

Horizon Europe'dan KOBİ Hibe: Başvuru Kılavuzu

📅 14 Mayıs 2026 ✍️ YeşilKOBİ Araştırma Ekibi ✓ İnceleme: YeşilKOBİ Editör Kurulu ⏱ 7 dk okuma
Kaynak notu: Bu içerik Avrupa Komisyonu Horizon Europe Tüzüğü (AB) 2021/695, EIC Çalışma Programı 2026 ve TÜBİTAK Horizon Europe duyuruları esas alınarak hazırlanmıştır.

Horizon Europe, Avrupa Birliği'nin 2021-2027 bütçe dönemini kapsayan ve 95,5 milyar Euro bütçesiyle dünyanın en büyük araştırma ve inovasyon finansman programıdır. Program, Tüzük (AB) 2021/695 ile kurulmuş olup AB üyesi ülkelerin yanı sıra ortak ülkelerin de katılımına açıktır.

Türkiye, Horizon Europe'a 2024 yılında ortak ülke (associated country) statüsüyle dahil olmuştur. Bu statü, Türk araştırmacı ve işletmelerinin AB üyesi ülkelerle aynı koşullarda programa katılabilmesini sağlamaktadır.

Horizon Europe ve KOBİ'ler İçin Fırsatlar

Horizon Europe, KOBİ'lere özel olarak tasarlanmış Avrupa İnovasyon Konseyi (EIC) programını bünyesinde barındırmaktadır. EIC, derin teknoloji ve yüksek riskli inovatif projeleri desteklemek amacıyla kurulmuştur.

Program üç temel sütun üzerine inşa edilmiştir: Mükemmel Bilim (ERC, Marie Curie), Küresel Zorluklar ve Avrupa Sanayi Rekabetçiliği, ve Avrupa İnovasyon Ekosistemi. KOBİ'ler için en ilgili alan ikinci ve üçüncü sütunlardır.

EIC Accelerator: KOBİ'lere Özel Destek

EIC Accelerator, ticari potansiyeli yüksek ve yenilikçi ürün veya hizmetler geliştiren küçük ve orta ölçekli işletmelere ve start-up'lara yönelik bütünleşik finansman aracıdır.

EIC Pathfinder: İleri Araştırma

EIC Pathfinder, devrimci teknolojiler için erken aşama araştırmaları destekler. TRL 1-4 arasındaki projeler bu programa uygun olabilir.

Türkiye'nin Ortak Ülke Statüsü ve KOBİ'ler için Önemi

Türkiye, Horizon Europe'a ortak ülke statüsüyle katılmaktadır. Bu statü, Türk kuruluşların AB üyesi ülkelerle eşdeğer haklara sahip olmasını sağlamaktadır. Ancak bazı özel programlara ve savunma araştırmalarına erişim kısıtlı olabilir.

Türkiye'nin Statüsünün Pratik Yansımaları

Ortak ülke statüsü çerçevesinde Türk KOBİ'lerin yararlanabileceği haklar ve yükümlülükler aşağıdaki gibidir.

Konsorsiyum Kurma Stratejisi

Horizon Europe ortak projelerinde Türk KOBİ'lerin başarı oranını artırmak için konsorsiyum ortağı seçimi kritik öneme sahiptir.

Başvuru Adımları ve Başarı Oranları

Horizon Europe başvurusu yoğun bir hazırlık sürecini gerektirmektedir. EIC Accelerator için ortalama başvuru hazırlık süresi 3-6 ay, kabul oranı ise tüm adaylar içinde yaklaşık %5-7 düzeyindedir.

Adım Adım Başvuru Süreci

Horizon Europe başvuruları Avrupa Komisyonu'nun Funding and Tenders Portal (F&T Portal) üzerinden yapılmaktadır.

Başarı Oranını Artıran Faktörler

Avrupa Komisyonu değerlendirme raporlarına göre başarılı EIC başvurularının ortak özellikleri şunlardır.

Horizon Europe'da Hangi Çağrılara Başvurulabilir?

Horizon Europe programı, Türk KOBİ'lerin başvurabileceği farklı finansman mekanizmalarına sahiptir. EIC Accelerator, tek başına veya ortakla başvurabilen yüksek potansiyelli KOBİ'lere proje başına 2,5 milyon EUR'ya kadar hibe sunmaktadır; yeşil teknoloji inovasyon projeleri öncelikli değerlendirilmektedir. EIC Pathfinder ise erken aşama araştırma projelerini destekleyen konsorsiyum tabanlı bir mekanizmadır; Türk üniversiteler veya araştırma kurumlarıyla ortak başvuru mümkündür. Collaborative Research (RIA ve IA) projeleri, birden fazla AB ülkesi ve Türkiye'den en az bir kuruluşun katıldığı ortak araştırma projelerini kapsamaktadır.

Yeşil dönüşüme yönelik Horizon Europe çağrıları Cluster 5 (İklim, Enerji ve Hareketlilik) ve Cluster 6 (Gıda, Biyoekonomi, Doğal Kaynaklar, Tarım ve Çevre) altında yoğunlaşmaktadır. Bu kümelerde güneş enerjisi teknolojileri, akıllı enerji sistemleri, döngüsel ekonomi süreçleri, sürdürülebilir tarım ve biyobazlı malzemeler öncelikli araştırma alanları olarak tanımlanmıştır. Türkiye'den katılımcılar Ulusal Temas Noktası (UTN) aracılığıyla ilgili çağrılara yönlendirilmekte; TÜBİTAK koordineli bu noktalar başvuru sürecinde teknik destek sunmaktadır.

Başarılı Horizon Europe Başvurusu Nasıl Hazırlanır?

Horizon Europe başvurusunun en kritik unsuru araştırma önerisinin (proposal) kalitesidir. Değerlendirme üç boyutta yapılmaktadır: Mükemmellik (Excellency) — bilimsel özgünlük ve metodoloji kalitesi; Etki (Impact) — ekonomik, sosyal ve çevresel çıktıların büyüklüğü; Uygulama (Implementation) — proje yönetimi, konsorsiyum kapasitesi ve bütçenin gerçekçiliği. Yeşil teknoloji projelerinde Avrupa Yeşil Mutabakatı hedefleri ve özellikle 2030 iklim hedefleriyle uyum, etki bölümünde güçlü bir anlatı zemini oluşturmaktadır.

Konsorsiyum oluşturma süreci başvurudan 6-12 ay önce başlamalıdır. CORDIS (AB araştırma veritabanı) ve Enterprise Europe Network (EEN) platformları ortak arama için önemli araçlardır. Türkiye'de EEN üyesi olan TOBB ve İhracatçı Birlikleri, Avrupalı araştırma partnerleriyle eşleştirme için resmi kanallar sunmaktadır. Öneri yazımında Lumi (başvuru portalı) üzerinde son teslim tarihinden önce teknik testlerin yapılması, portal problemlerinin başvuruyu engellemesini önler.

Hibe Sonrası Yükümlülükler ve Raporlama

Horizon Europe hibesi alındıktan sonra proje koordinatörü, Avrupa Komisyonu'nun izleme sistemine dönemsel raporlar sunmakla yükümlüdür. Teknik ilerleme raporları altı ayda bir, finansal raporlar ise proje dönemine göre hazırlanır. Türk KOBİ'ler için TÜBİTAK ulusal temas noktası bu süreçte rehberlik sağlamaktadır.

Projenin tamamlanmasının ardından hibe faydalanıcısı beş yıl boyunca proje çıktılarına erişimi açık tutmakla yükümlüdür. Açık erişim politikası kapsamında yayınlar, veri setleri ve yazılımlar kamuoyuyla paylaşılmalıdır. Bu yükümlülüklere uyulmaması durumunda hibe miktarının bir bölümünün iadesi talep edilebilir.

  • Her 6 ayda bir teknik ilerleme raporu (Funding and Tenders Portal üzerinden)
  • Finansal döküm: harcama kanıtları, personel zaman çizelgeleri
  • Fikri mülkiyet transferi veya lisansı için Komisyon onayı gerekmektedir
  • Proje bitiminden 5 yıl boyunca denetim hakkı Komisyon'da saklıdır

Türk KOBİ'lerin Horizon Europe'da Güçlü Olduğu Alanlar

Türkiye'nin 2024 yılında ortak ülke statüsü kazanmasının ardından başvuran Türk KOBİ sayısında belirgin bir artış gözlemlenmiştir. Özellikle savunma dışı alanlarda tekstil teknolojileri, tarım-gıda inovasyonu, yenilenebilir enerji sistemleri ve çevre teknolojileri başarılı başvuruların yoğunlaştığı sektörler olmuştur. TÜBİTAK NCP ofisi verilerine göre ilk yılda 120'den fazla Türk kuruluş EIC programına başvurmuştur.

KOBİ'lerin rekabet avantajı için kritik faktör, pazar odaklı inovasyon anlatısıdır. Avrupa Komisyonu değerlendiricileri teknik yetkinliğin yanı sıra ticari ölçeklenebilirlik kanıtı aramaktadır. Türk pazarında test edilen ve AB pazarına taşınmaya hazır ürün ve hizmetler bu kriteri karşılamada güçlü bir başlangıç noktası sunar.

  • Yenilenebilir enerji ve enerji depolama sistemleri
  • Gıda güvenliği ve akıllı tarım teknolojileri
  • Çevre izleme ve atık yönetimi çözümleri
  • Döngüsel ekonomi ve geri dönüşüm süreçleri

Sıkça Sorulan Sorular

Evet. Ortak ülke statüsü kapsamında Türk KOBİ'ler konsorsiyum koordinatörü olabilir. Ancak bazı özel çağrılar koordinatörlüğü AB üyesi ülkeler ile sınırlı tutabilir; bu nedenle başvuru öncesinde ilgili çağrının özel koşulları incelenmelidir. EIC Accelerator solo başvurularında Türk KOBİ tek başına koordinatör sıfatıyla hibe alabilmektedir. F&T Portal üzerinden PIC numarası alındıktan sonra koordinatör rolü kayıt altına alınabilir. TÜBİTAK NCP ofisi bu süreçte ücretsiz rehberlik sunmaktadır.

Hayır, patent zorunlu değildir. Ancak teknolojinin özgünlüğünü ve korunabilirliğini göstermek için patent başvurusu veya ticaret sırrı gibi fikri mülkiyet stratejisi değerlendirici açısından olumlu bir sinyal oluşturur. EIC değerlendiricileri, IP stratejisinin net biçimde tanımlanmasını görmek ister. Mevcut patent yoksa başvuru aşamasındaki bir işlemin belgelenmesi yeterli olabilir. Patentsiz de başarılı başvurular mevcuttur.

Horizon Europe kapsamında Türk kuruluşlara aktarılan hibeler 5746 sayılı Kanun ve Türkiye-AB mali protokolleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Güncel vergi muafiyeti durumu için mali müşavirinize danışmanız önerilir; TÜBİTAK uluslararası programlar birimi de bu konuda yönlendirme yapabilmektedir. 2024 itibarıyla TÜBİTAK destekli Horizon katılımları kurumlar vergisi ve KDV istisnasından yararlanabilmektedir. Ancak her proje yapısı farklı olduğundan bireysel hukuki danışmanlık önerilir.

TÜBİTAK, Türk kuruluşların Horizon Europe projelerindeki ulusal eş finansmanını sağlayabilmektedir. Ayrıca Ulusal Temas Noktaları (NCP) aracılığıyla çağrı analizleri, başvuru atölyeleri ve bireysel danışmanlık hizmeti vermektedir. tubitak.gov.tr/horizoneurope adresinden güncel destek hizmetleri incelenebilir. 2025 itibarıyla TÜBİTAK, KOBİ'lere yönelik Horizon başvuru hazırlık bursları da sunmaktadır; bu burs kapsamında danışman ücreti ve seyahat giderleri karşılanabilmektedir.

Başarılı bir Horizon Europe başvurusu için genellikle 3-6 aylık yoğun hazırlık süreci ve işletme içinden en az bir kişinin tam zamanlı katkısı gerekmektedir. Dış proje koordinatörü danışmanlık maliyeti 80.000-200.000 TL arasında değişmektedir. Bununla birlikte EIC Accelerator'ın kabul edilme oranının %5'in altında olduğunu göz önünde bulundurarak başvuruyu stratejik bir yatırım olarak değerlendirmek gerekir. TÜBİTAK'ın başvuru hazırlık destek programları kısmen bu maliyeti karşılamaktadır.

EIC Accelerator çağrılarına Türk KOBİ'ler tek başına başvurabilmektedir; bu mekanizma AB ortağı gerektirmez. Ancak RIA ve IA çağrılarında en az 3 farklı AB üye veya ortak ülkesinden kuruluş ile konsorsiyum zorunludur; Türkiye ortak ülke statüsünde katılmaktadır. Ortaklık hem teknik güvenilirliği artırır hem de değerlendirme puanını yükseltir. İlk Horizon Europe deneyimi için EIC Accelerator'ın tek başvuru imkânı daha düşük koordinasyon maliyetiyle başlangıç sağlar.

YeşilKOBİ Araştırma Ekibi
Kamu Destekleri ve Hibe Analistleri

KOSGEB, TÜBİTAK ve Enerji Bakanlığı destek programları alanında araştırma

İlgili Yazılar

Yasal Uyarı: Bu yazıda yer alan bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım danışmanlığı veya finansal tavsiye niteliği taşımaz. Gösterilen ürün bilgileri güncelliğini yitirmiş olabilir. Nihai koşullar için doğrudan ilgili bankaya başvurunuz.