VAP desteği başvuruverimlilik artırıcı proje hibeEnerji Bakanlığı hibe
VAP Desteği: Enerji Bakanlığı Verimlilik Artırıcı Proje Hibesi
📅 14 Mayıs 2026✍️ YeşilKOBİ Araştırma Ekibi✓ İnceleme: YeşilKOBİ Editör Kurulu⏱ 5 dk okuma
Kaynak notu: Bu içerik 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu, Enerji Verimliliği Destekleri Hakkında Yönetmelik (RG: 27/10/2017) ve Enerji Bakanlığı resmi duyuruları esas alınarak hazırlanmıştır.
Türkiye'de sanayi sektörü toplam enerji tüketiminin yaklaşık %35'ini oluşturmaktadır. Bu tüketimi azaltmak için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve 2017 tarihli Enerji Verimliliği Destekleri Hakkında Yönetmelik kapsamında Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) desteği sağlamaktadır.
VAP desteği, enerji tüketimini ölçülebilir biçimde azaltan yatırımları teşvik eder. 2026 yılı itibarıyla proje maliyetinin %30'unu karşılayan bu hibe, geçmiş yıllara göre üst limiti 21.600.000 TL'ye yükselmiştir.
VAP Desteği Nedir ve Kimler Yararlanabilir?
Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) desteği, yıllık enerji tüketimi 1.000 TEP (ton eşdeğer petrol) ve üzerinde olan sanayi kuruluşları ile 500 TEP ve üzerinde enerji tüketen hizmet sektörü işletmelerine yönelik bir hibe programıdır.
Destek, 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu'nun 7. maddesi ve Enerji Verimliliği Destekleri Hakkında Yönetmelik (RG: 27/10/2017, Sayı: 30224) çerçevesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı tarafından yönetilmektedir.
Hibe Oranı ve Üst Limit
2026 yılı VAP desteği koşulları aşağıdaki gibi belirlenmiştir. Limitler yıllık bütçe kanunuyla güncellenebilmektedir.
ISO 50001 Zorunluluğu ve Enerji Yöneticisi Şartı
VAP desteğinden yararlanabilmek için başvuru sahibi işletmenin iki temel ön koşulu yerine getirmiş olması gerekmektedir. Bu koşullar 5627 sayılı Kanun'un 8. maddesinde düzenlenmiştir.
Desteklenen Proje Kategorileri
VAP kapsamında desteklenen yatırım türleri, Enerji Verimliliği Destekleri Hakkında Yönetmelik'in Ek-1 listesinde belirtilmektedir. Aşağıda en sık başvurulan kategoriler yer almaktadır.
Pompa ve Fan Sistemleri Verimliliği
Pompa, fan ve kompresörlere değişken hız sürücüsü (VSD/VFD) eklenmesi veya yüksek verimli motor ile değiştirilmesi bu kategoride değerlendirilmektedir.
Kazan ve Isı Geri Kazanım Sistemleri
Buhar ve sıcak su kazanlarının modernizasyonu ile atık ısının geri kazanımına yönelik yatırımlar bu kategoride yer almaktadır.
Basınçlı Hava Sistemleri
Sanayi işletmelerinde basınçlı hava üretiminin enerji maliyeti içindeki payı ortalama %25-30 düzeyindedir. Bu alanda yapılacak yatırımlar önemli tasarruf potansiyeli taşımaktadır.
Kojenerasyon ve Atık Isı Kullanımı
Doğalgaz veya biyogaz yakıtlı kojenerasyon (CHP) sistemleri, hem elektrik hem de ısı ürettiğinden toplam sistem verimliliğini %80'in üzerine taşıyabilmektedir.
Başvuru Adımları ve Değerlendirme Süreci
VAP başvuruları yıllık çağrılar çerçevesinde yapılmaktadır. 2026 yılı çağrısı Enerji Bakanlığı'nın ENVER portalı üzerinden yürütülmektedir.
Başvuru Öncesi Hazırlık
Başvuru öncesinde yapılması gereken teknik ve idari hazırlıklar başvurunun başarısını doğrudan etkilemektedir.
Başvuru ve Değerlendirme Aşamaları
Başvurular Ocak-Mart dönemi içinde alınmakta; değerlendirme süreci genellikle 4-6 ay sürmektedir.
VAP Desteğinin Hesaplanması ve Somut Örnekler
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) desteği, enerji yoğun sektörlerdeki işletmelere proje maliyetinin belirli bir oranı üzerinden geri ödeme sağlar. 2024 programına göre destek oranı küçük işletmelerde %30, orta ölçekli işletmelerde %25'tir. Destek üst sınırı bir proje için 2.000.000 TL olarak belirlenmiştir.
Örnek olarak 4.000.000 TL'lik atık ısı geri kazanım yatırımı yapan küçük ölçekli bir tekstil fabrikası, VAP kapsamında 1.200.000 TL destek alabilir. Bu hesaplamada arazi ve bina giderleri kapsam dışında tutulur. TEİAŞ'ın 2024 yılı ızgara emisyon faktörü olan 0,43 kg CO₂e/kWh kullanılarak hazırlanan enerji denetim raporu, proje onayı için zorunlu bir belgedir.
Küçük işletme desteği: proje maliyetinin %30'u (azami 2 milyon TL)
Orta ölçekli işletme desteği: proje maliyetinin %25'i
Enerji denetim raporu zorunlu (ETKB lisanslı denetim firması)
Yıllık enerji tüketimi 1.000 TEP ve üzeri işletmeler öncelikli
Başvuru: ETKB EVD portalı üzerinden yapılır
VAP Başvurusunda Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
VAP başvurularının reddedilmesinin en yaygın nedenleri arasında enerji denetim raporunun ETKB formatına uygun hazırlanmaması, öngörülen tasarrufu kanıtlayan referans tüketim verilerinin eksikliği ve teknik fizibilite hesaplamalarındaki hatalar sayılabilir. Başvuru öncesinde ETKB lisanslı bir enerji denetim firmasıyla çalışmak bu riskleri önemli ölçüde azaltır.
Destek, geri ödeme (hibe) şeklinde çalışır: işletme önce yatırımı kendi kaynakları veya krediyle gerçekleştirir, ardından Bakanlık tarafından belirlenen tutar banka hesabına aktarılır. Bu nedenle yatırım döneminde nakit akışının doğru planlanması kritiktir. KGF kefaleti ile desteklenmiş bir banka kredisi bu aşamada önemli bir çözüm sunmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
VAP başvurusu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın EVD (Enerji Verimliliği Destekleri) portalı üzerinden yapılmaktadır. Başvuru için önce ETKB lisanslı bir enerji denetim firması ile anlaşılır ve enerji verimliliği etüdü yaptırılır. Etüt raporu onaylandıktan sonra proje teknik dosyası hazırlanarak portala yüklenir. Değerlendirme süreci ortalama 60-90 gün sürmektedir. Başvuru takvimi her yıl Şubat-Nisan döneminde açılmakta olup ETKB web sitesinden takip edilebilir.
VAP desteği geri ödeme şeklinde çalışır; yani işletme önce yatırımı kendi kaynakları veya kredi ile gerçekleştirir, ardından Bakanlık tarafından belirlenen destek miktarı banka hesabına aktarılır. Bu nedenle yatırım döneminde nakit akışının planlanması kritik önem taşır. KGF kefaleti veya banka kredisiyle birleştirildiğinde erken nakit yükü önemli ölçüde azaltılabilir.
VAP kapsamında desteklenen yatırım türleri arasında atık ısı geri kazanımı, yüksek verimli motor ve sürücü sistemleri, buhar sistemi optimizasyonu, kojenerasyon ve trijenerasyon sistemleri yer almaktadır. GES kurulumu tek başına VAP kapsamında değildir; ancak enerji verimliliği projesinin bütünü içinde yer alması durumunda değerlendirilebilir. Daha geniş kapsam için ETKB'nin güncel program rehberine başvurulmalıdır.
VAP başvurusunun reddedilmesinin en yaygın nedenleri şunlardır: enerji denetim raporunun ETKB formatına uygun hazırlanmaması, referans tüketim verilerinin eksikliği, teknik fizibilite hesaplamalarındaki hatalar ve desteklenen yatırım kategorileri dışında harcama kalemi içermesi. İtiraz hakkı, ret kararından 30 gün içinde kullanılabilmektedir. Yeniden başvuru hakkı ise bir sonraki çağrı döneminde mevcuttur.
YeşilKOBİ Araştırma Ekibi
Kamu Destekleri ve Hibe Analistleri
KOSGEB, TÜBİTAK ve Enerji Bakanlığı destek programları alanında araştırma
Yasal Uyarı: Bu yazıda yer alan bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım danışmanlığı veya finansal tavsiye niteliği taşımaz. Gösterilen ürün bilgileri güncelliğini yitirmiş olabilir. Nihai koşullar için doğrudan ilgili bankaya başvurunuz.
Bu sitede deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi