VAP Desteği: Enerji Bakanlığı Verimlilik Artırıcı Proje Hibesi
Türkiye'de sanayi sektörü toplam enerji tüketiminin yaklaşık %35'ini oluşturmaktadır. Bu tüketimi azaltmak için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve 2017 tarihli Enerji Verimliliği Destekleri Hakkında Yönetmelik kapsamında Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) desteği sağlamaktadır.
VAP desteği, enerji tüketimini ölçülebilir biçimde azaltan yatırımları teşvik eder. 2026 yılı itibarıyla proje maliyetinin %30'unu karşılayan bu hibe, geçmiş yıllara göre üst limiti 21.600.000 TL'ye yükselmiştir.
VAP Desteği Nedir ve Kimler Yararlanabilir?
Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) desteği, yıllık enerji tüketimi 1.000 TEP (ton eşdeğer petrol) ve üzerinde olan sanayi kuruluşları ile 500 TEP ve üzerinde enerji tüketen hizmet sektörü işletmelerine yönelik bir hibe programıdır.
Destek, 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu'nun 7. maddesi ve Enerji Verimliliği Destekleri Hakkında Yönetmelik (RG: 27/10/2017, Sayı: 30224) çerçevesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı tarafından yönetilmektedir.
Hibe Oranı ve Üst Limit
2026 yılı VAP desteği koşulları aşağıdaki gibi belirlenmiştir. Limitler yıllık bütçe kanunuyla güncellenebilmektedir.
ISO 50001 Zorunluluğu ve Enerji Yöneticisi Şartı
VAP desteğinden yararlanabilmek için başvuru sahibi işletmenin iki temel ön koşulu yerine getirmiş olması gerekmektedir. Bu koşullar 5627 sayılı Kanun'un 8. maddesinde düzenlenmiştir.
Desteklenen Proje Kategorileri
VAP kapsamında desteklenen yatırım türleri, Enerji Verimliliği Destekleri Hakkında Yönetmelik'in Ek-1 listesinde belirtilmektedir. Aşağıda en sık başvurulan kategoriler yer almaktadır.
Pompa ve Fan Sistemleri Verimliliği
Pompa, fan ve kompresörlere değişken hız sürücüsü (VSD/VFD) eklenmesi veya yüksek verimli motor ile değiştirilmesi bu kategoride değerlendirilmektedir.
Kazan ve Isı Geri Kazanım Sistemleri
Buhar ve sıcak su kazanlarının modernizasyonu ile atık ısının geri kazanımına yönelik yatırımlar bu kategoride yer almaktadır.
Basınçlı Hava Sistemleri
Sanayi işletmelerinde basınçlı hava üretiminin enerji maliyeti içindeki payı ortalama %25-30 düzeyindedir. Bu alanda yapılacak yatırımlar önemli tasarruf potansiyeli taşımaktadır.
Kojenerasyon ve Atık Isı Kullanımı
Doğalgaz veya biyogaz yakıtlı kojenerasyon (CHP) sistemleri, hem elektrik hem de ısı ürettiğinden toplam sistem verimliliğini %80'in üzerine taşıyabilmektedir.
Başvuru Adımları ve Değerlendirme Süreci
VAP başvuruları yıllık çağrılar çerçevesinde yapılmaktadır. 2026 yılı çağrısı Enerji Bakanlığı'nın ENVER portalı üzerinden yürütülmektedir.
Başvuru Öncesi Hazırlık
Başvuru öncesinde yapılması gereken teknik ve idari hazırlıklar başvurunun başarısını doğrudan etkilemektedir.
Başvuru ve Değerlendirme Aşamaları
Başvurular Ocak-Mart dönemi içinde alınmakta; değerlendirme süreci genellikle 4-6 ay sürmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
VAP desteği için minimum enerji tüketim eşiği nedir?
Sanayi kuruluşları için yıllık 1.000 TEP (ton eşdeğer petrol), hizmet sektörü işletmeleri için ise 500 TEP üst sınırı aranmaktadır. Bu eşiğin altındaki işletmeler VAP yerine KOSGEB enerji verimliliği desteklerinden yararlanabilir.
ISO 50001 belgesi olmadan VAP başvurusu yapılabilir mi?
Hayır, ISO 50001 belgesi VAP desteği için zorunlu bir ön koşuldur. Belge başvuru tarihi itibarıyla geçerli olmalıdır. Belge alma süreci ortalama 3-6 ay sürdüğünden, başvurudan en az 6 ay önce bu süreci başlatmanız önerilir.
VAP hibesi vergi matrahına dahil edilir mi?
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında sağlanan VAP hibesi, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesi çerçevesinde kurumlar vergisinden müstesnadır. Ancak KDV açısından vergi danışmanınıza başvurmanız önerilir.
Proje başlamadan önce hibe alınabilir mi?
Hayır. VAP desteğinde harcama sonrası geri ödeme (reimbursement) yöntemi uygulanmaktadır. Sözleşme imzalandıktan sonra proje hayata geçirilir; harcamalar belgelendikten sonra hibe aktarımı yapılır. Proje başlamadan önce herhangi bir ödeme yapılmaz.
KOSGEB, TÜBİTAK ve Enerji Bakanlığı destek programları alanında araştırma
İlgili Yazılar
Yeşil Finansman Nedir? KOBİ Sahipleri İçin Uygulamalı Rehber
Yeşil finansman, çevre dostu projelere özel düşük faizli kredi ve hibe imkânları sunan bir finansman modelidir. Türkiye'...
Yeşil Kredi Nedir, Kimler Kullanabilir? KOBİ'ler İçin Net Yanıtlar
Yeşil kredi, çevresel sürdürülebilirlik amacıyla kullanılmak üzere tasarlanmış, standart ticari kredilere kıyasla daha a...
Enerji Verimliliği Kredisi İçin 90 Günlük KOBİ Başvuru Planı
Enerji verimliliği kredisi başvurusu, doğru hazırlanmış bir takvimle çok daha hızlı ve başarılı sonuçlanır. 90 günlük ya...