Çatı alanı yetersiz veya çatı tipi sisteme uygun yapıya sahip olmayan KOBİ'ler için arazi tipi GES cazip bir alternatif olabilir. Özellikle ek parseli, tarım arazisi veya boş arsası olan işletmeler için bu seçenek değerlendirilmeye değerdir. Ancak maliyet ve mevzuat açısından çatı sistemlerinden önemli farklılıklar göstermektedir.
Arazi Tipi GES Küçük İşletmeler İçin Karlı mı? Gerçekçi Analiz
Arazi vs Çatı GES: Maliyet Karşılaştırması
Arazi tipi GES'te panel montajı için çelik konstrüksiyon yapı (tracker veya sabit açılı) inşa edilmesi gerekir. Bu ekstra maliyet, kurulum toplam maliyetini çatı sistemlerine göre kW başına %10-20 artırır.
Öte yandan arazi sistemleri optimum panel açısında kurulabildiğinden üretim verimliliği çatı sistemlerinden %5-10 daha yüksek olabilir. Ayrıca bakım daha kolaydır.
Net hesapta arazi sistemi; arazi maliyeti sıfır (kendi mülk) veya düşükse çatı sistemiyle rekabet edebilir durumdadır.
Tarım Arazisinde GES: Mevzuat ve Kısıtlar
2024 tarihli değişikliklerle tarım arazilerinde GES kurulumu mevzuatı daha kısıtlayıcı hale geldi. Mutlak ve özel tarım arazilerinde lisanssız GES kurulumu ağır koşullara bağlandı.
Tarım dışı kullanıma açılmış, düşük vasıflı marjinal tarım arazileri için izin süreçleri daha yönetilebilirdir. Ayrıca agri-PV (tarım+GES bütünleşik) modeli bazı tarım arazilerinde uygulanabilmektedir.
Mevzuat değişikliklerine karşı dikkatli olun: tarım arazisi ve orman yakınındaki projeler için uzman hukuki danışmanlık almak zorunludur.
Küçük İşletme İçin Karar Kriterleri
Arazi tipi GES yapmak için uygun senaryolar: kullanılmayan boş sanayi parseli, ticari bölgede değerlendirilmemiş arazi, mevcut tesise bitişik açık alan.
Finansal karar ağacı: arazi kira veya alternatif kullanım maliyeti > GES geliri ise arazi GES mantıklı değildir. Arazi ücretsizse (kendi mülkünüz) ve güneş ışınımı yeterliyse karlılık güçlüdür.
Sonuç: Arazi tipi GES tüm işletmeler için uygun değildir. Ancak kendi arazisi olan, çatı alanı yetersiz veya endüstriyel ölçekte enerji kullanan işletmeler için güçlü bir seçenek olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Evet. Lisanssız üretim kapsamında bile arazi tipi kurulum için kadastro, imar ve varsa tarım arazisi dönüşüm izinleri gerekmektedir. Enerji Bakanlığı ve yerel idari birimlerle koordinasyon şarttır.
Evet, ancak kira sözleşmesinin GES ömrüyle uyumlu (minimum 20-25 yıl) ve kira artışına ilişkin hükümlerin açık olması gerekir. Arazi sahibinin değişmesi durumunu kapsayan güvenceler de sözleşmeye eklenmelidir.
Fiziksel olarak mümkün değildir; ancak ilerleyen dönemde çatı GES ekleyerek karma sistem oluşturulabilir. Her iki sistem için ayrı bağlantı başvurusu yapılması gerekir.
Kaynaklar
KOBİ finansmanı, enerji verimliliği yatırımları ve yeşil devlet destekleri alanında kapsamlı araştırma ve karşılaştırma deneyimi
İlgili Yazılar
Yeşil Dönüşüm Gerçekten Kârlı mı? 10 Sektörden Gerçek ROI Verileri
Yeşil dönüşümün 'çevre için pahalı bir lüks' olduğu algısı artık geçerliliğini yitirdi. Enerji faturasını %35 düşüren te...
GES Yatırımı Kaç Yılda Amorti Olur? Gerçekçi Hesaplama Rehberi
Çatı GES yatırımı için en sık sorulan soru: 'Kaç yılda amorti eder?' Cevap; kurulum gücüne, enerji fiyatına ve finansman...
Yeşil Dönüşümde Nereden Başlamalı? En Hızlı Geri Dönüşlü 7 Yatırım
Her yeşil yatırım aynı hızda amorti olmaz. LED dönüşümü 12 ayda kendini öderken çatı GES 6-8 yıl alır. Sınırlı bütçeyle ...